Sprawy Frankowe

W skrócie: Kredyt frankowy to kredyt waloryzowany do CHF, który może być unieważniony przez sąd na podstawie klauzul abuzywnych (art. 385¹ Kodeksu cywilnego). Linia orzecznicza została ukształtowana przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku C-260/18 (Dziubak vs Raiffeisen, 3.10.2019) i kolejnych. Między innymi w C-520/21 (15.06.2023), w którym Trybunał rozstrzygnął, że bank nie może żądać wynagrodzenia za korzystanie z kapitału po unieważnieniu umowy. Polski Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 1/22 z 25 kwietnia 2024 r. (7 sędziów) potwierdził linię prokonsumencką. Każda sprawa wymaga jednak indywidualnej oceny dokumentacji.

Kiedy warto zwrócić się o pomoc w sprawie kredytu frankowego

Najczęściej zgłaszają się klienci w pięciu sytuacjach:

• Wciąż spłacasz kredyt indeksowany lub denominowany do CHF zaciągnięty w latach 2004-2010. To najczęstszy scenariusz. Każdy taki kredyt warto przeanalizować pod kątem klauzul abuzywnych.
• Spłaciłeś już kredyt frankowy w całości, w pełni lub przedterminowo. Roszczenie o zwrot świadczeń nie wygasa wraz ze spłatą. Można dochodzić zwrotu nadpłat, prowizji i odsetek po unieważnieniu umowy (uchwała Sądu Najwyższego III CZP 6/21 z 7.05.2021).
• Bank wytoczył przeciwko Tobie powództwo o zapłatę pozostałego salda lub o ustalenie ważności umowy. Linia obrony i ewentualne powództwo wzajemne wymagają natychmiastowej reakcji.
• Bank zaproponował Ci ugodę (najczęściej "ugoda w wariancie KNF", przewalutowanie po średnim kursie historycznym). Każdą ugodę warto porównać z potencjalnym wynikiem w drodze unieważnienia umowy. W większości przypadków unieważnienie jest korzystniejsze finansowo.
• Spadkobierca dziedziczy kredyt frankowy. Roszczenia o unieważnienie umowy wchodzą do masy spadkowej i mogą być dochodzone przez następców prawnych pierwotnego kredytobiorcy.

W sprawach frankowych decyduje dokumentacja umowy, historia spłat, oraz strategia procesowa dostosowana do orzecznictwa konkretnego sądu okręgowego.

W czym pomagamy w sprawach kredytów frankowych

W naszej Kancelarii Adwokackiej, którą prowadzi adwokat Joanna Jakubowska-Zawada (wpis na listę adwokatów: RZE/Adw/581, Okręgowa Rada Adwokacka w Rzeszowie), zakres prowadzonych spraw obejmuje:

• Bezpłatna analiza umowy kredytu frankowego: ocena obecności klauzul abuzywnych, kalkulacja potencjalnego wyniku finansowego, ocena szans procesowych.
• Pozew o unieważnienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego do CHF na podstawie art. 385¹ Kodeksu cywilnego.
• Wniosek o zabezpieczenie roszczeń (zawieszenie spłaty rat na czas procesu) w trybie art. 730¹ Kodeksu postępowania cywilnego.
• Pozew o zapłatę zwrotu wpłaconych rat, prowizji, odsetek wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
• Obrona w sprawach z powództwa banku o zapłatę salda kredytu lub ustalenie ważności umowy.
• Negocjowanie i ocena ugód bankowych: porównanie wariantów ugody z potencjalnym wynikiem procesu sądowego.
• Reprezentacja w sądzie I i II instancji, a także kasacja przed Sądem Najwyższym.
• Sprawy frankowe spadkobierców: dziedziczenie roszczeń, koordynacja postępowania spadkowego z procesem przeciwko bankowi.
• Cross-link: restrukturyzacja dla osób zadłużonych w kilku produktach finansowych jednocześnie.

Prowadzimy sprawy frankowe w Rzeszowie i okolicach oraz zdalnie w całej Polsce, w tym przed Sądem Okręgowym w Warszawie (XXVIII Wydział "Frankowy"), Krakowie, Rzeszowie, Katowicach.

Jak wygląda współpraca krok po kroku

Twoja sprawa wymaga konsultacji? Napisz adwokat@jakubowskazawada.com lub zadzwoń +48 17 888 60 09.

---

Pełny przewodnik prawny: kredyty frankowe

Linia orzecznicza w sprawach frankowych: Trybunał Sprawiedliwości UE i Sąd Najwyższy

Sprawy frankowe są dziś jedną z najlepiej ugruntowanych orzeczniczo gałęzi prawa konsumenckiego w Polsce. Linia prokonsumencka kształtowała się przez kolejne wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz uchwały Sądu Najwyższego:

• Trybunał Sprawiedliwości UE C-260/18 (Dziubak vs Raiffeisen, 3.10.2019): wyrok przełomowy. Po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych z umowy kredytu indeksowanego do CHF sąd może uznać nieważność całej umowy, jeśli bez tych klauzul umowa nie może dalej funkcjonować.
• Trybunał Sprawiedliwości UE C-19/20 (29.04.2021): sąd krajowy nie może uzupełniać luk w umowie po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych ani zastępować ich przepisami dyspozytywnymi wbrew woli konsumenta.
• Trybunał Sprawiedliwości UE C-520/21 (15.06.2023): wyrok decydujący dla rozliczeń. Bank nie ma prawa żądać od konsumenta wynagrodzenia za korzystanie z kapitału po unieważnieniu umowy. Konsument natomiast może dochodzić od banku takiego wynagrodzenia.
• Trybunał Sprawiedliwości UE C-756/22 (14.12.2023): rozwinięcie zasady z C-520/21. Bank nie może żądać waloryzacji świadczenia ani odsetek za bezumowne korzystanie z kapitału.
• Uchwała Sądu Najwyższego III CZP 11/21 (7.05.2021): w sytuacji unieważnienia umowy kredytu obowiązuje zasada dwóch kondykcji. Każda strona zwraca drugiej to, co od niej otrzymała (raty zwracane konsumentowi, kapitał zwracany bankowi).
• Uchwała Sądu Najwyższego III CZP 1/22 (25.04.2024, 7 sędziów): Sąd Najwyższy potwierdził linię prokonsumencką, rozwiewając wątpliwości co do skutków unieważnienia umów kredytów frankowych.

Ten dorobek orzeczniczy stanowi solidną podstawę procesową dla osób posiadających kredyty waloryzowane do CHF. Każda sprawa wymaga jednak indywidualnej analizy konkretnej umowy, ponieważ klauzule abuzywne różnią się między bankami i nawet między różnymi wzorcami umów tego samego banku.

Co możesz odzyskać po unieważnieniu kredytu frankowego?

Po stwierdzeniu nieważności umowy kredytowej obowiązuje zasada dwóch kondykcji (potwierdzona uchwałą Sądu Najwyższego III CZP 11/21). Oznacza to, że bank i konsument muszą się wzajemnie rozliczyć. Każda strona zwraca drugiej to, co od niej otrzymała:

• Bank zwraca konsumentowi: wszystkie wpłacone raty kredytu (kapitałowo-odsetkowe), prowizje, opłaty oraz inne świadczenia związane z umową, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
• Konsument zwraca bankowi: pierwotnie wypłacony kapitał kredytu (tę kwotę, która została realnie wypłacona przy uruchomieniu umowy).
• Bank nie ma prawa żądać wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, waloryzacji ani odsetek za bezumowne korzystanie z kapitału. Potwierdziły to wyroki Trybunału Sprawiedliwości UE C-520/21 oraz C-756/22.

Realna korzyść konsumenta zależy od kilku czynników: wysokości pierwotnego kapitału, sumy wpłaconych dotąd rat, długości okresu spłaty oraz kursu CHF w momencie spłaty. W praktyce wynik finansowy może obejmować zwrot części wpłaconych rat, umorzenie pozostałego salda, a niekiedy nadpłatę zwracaną przez bank.

Dodatkowo, na czas trwania procesu sądowego można wnioskować o zabezpieczenie roszczeń, najczęściej w formie zawieszenia obowiązku spłaty rat kredytu. Sądy coraz częściej takie zabezpieczenia udzielają (postanowienia w trybie art. 730¹ Kodeksu postępowania cywilnego).

Każda sprawa wymaga indywidualnej kalkulacji. Adwokat na etapie analizy dokumentów oszacuje potencjalny wynik finansowy w oparciu o konkretną umowę, dotychczasowe wpłaty i aktualne stanowiska orzecznicze.

Czym są klauzule abuzywne w umowach kredytów frankowych

Klauzule abuzywne to postanowienia umowne nieuzgodnione indywidualnie z konsumentem, które kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy (art. 385¹ § 1 Kodeksu cywilnego). W kredytach frankowych najczęściej występują:

• Klauzule indeksacyjne: pozostawiają bankowi pełną swobodę w ustalaniu kursu kupna/sprzedaży CHF stosowanego do przeliczenia rat.
• Klauzule przeliczeniowe (spread): pozwalają bankowi dowolnie ustalać marże między kursem kupna a sprzedaży.
• Klauzule denominacyjne: w kredytach denominowanych do CHF, gdzie zobowiązanie wyrażone jest w CHF, ale wypłata i spłata następują w PLN.

Eliminacja klauzul abuzywnych powoduje, że umowa nie może funkcjonować dalej w pierwotnym kształcie, co prowadzi do jej nieważności (zgodnie z linią orzeczniczą TSUE).

Powiązane usługi

• Sankcja kredytu darmowego — odzyskanie odsetek i prowizji przy błędach banku

Najczęściej zadawane pytania