W skrócie: Prawo medyczne to gałąź regulująca działalność podmiotów leczniczych, lekarzy i pacjentów. Najważniejsze akty: Ustawa o działalności leczniczej (15.04.2011), Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (6.11.2008), Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty (5.12.1996) oraz Kodeks Etyki Lekarskiej. Prowadzimy sprawy z zakresu prawa medycznego po obu stronach: dla podmiotów leczniczych i lekarzy (obrona, doradztwo, postępowania dyscyplinarne) oraz dla pacjentów (odszkodowania za błędy medyczne, naruszenie praw pacjenta).
Kiedy warto zwrócić się o pomoc w sprawach prawa medycznego
Najczęściej zgłaszają się klienci w pięciu sytuacjach:
- Lekarz lub szpital otrzymał wezwanie do zapłaty / pozew / zawiadomienie w sprawie błędu medycznego. Pierwsza doba decyduje o zabezpieczeniu dokumentacji, kontakcie z ubezpieczycielem, linii obrony.
- Lekarz otrzymał zawiadomienie z Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej lub Okręgowego Sądu Lekarskiego. Postępowania dyscyplinarne mogą zakończyć się zawieszeniem lub pozbawieniem prawa wykonywania zawodu, niezależnie od cywilnego wyroku.
- Dyrektor szpitala / kierownik kliniki organizuje obsługę prawną podmiotu (umowy z personelem, kontrakty z NFZ, RODO medyczne, audyty compliance, NIS2 dla zdrowia).
- Pacjent lub rodzina pacjenta doznała szkody w wyniku błędu medycznego, naruszenia praw pacjenta, braku świadomej zgody, naruszenia tajemnicy lekarskiej. Standardowa droga: wniosek do Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych (FKZM, do 230 821 zł) lub pozew sądowy.
- Lekarz dotknięty pomówieniem w internecie (negatywne recenzje, wpisy na forach, deepfake) potrzebuje obrony dóbr osobistych w sieci (cross-link: ochrona dóbr osobistych).
W każdej z tych sytuacji decyduje dokumentacja, terminy i strategia, którą trzeba ustalić w pierwszych dniach.
W czym pomagamy w sprawach prawa medycznego
W naszej Kancelarii Adwokackiej, którą prowadzi adwokat Joanna Jakubowska-Zawada (wpis na listę adwokatów: RZE/Adw/581, Okręgowa Rada Adwokacka w Rzeszowie), zakres prowadzonych spraw obejmuje:
- Obsługa prawna podmiotów leczniczych: szpitale, przychodnie, indywidualne praktyki lekarskie, gabinety stomatologiczne, fizjoterapeutyczne, gabinety medycyny estetycznej.
- Rejestracja, przekształcenia, restrukturyzacja podmiotów wykonujących działalność leczniczą.
- Umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia: przygotowanie, negocjowanie, postępowania odwoławcze przed Oddziałem Wojewódzkim NFZ, Wojewódzkim i Naczelnym Sądem Administracyjnym.
- RODO w ochronie zdrowia: polityki, klauzule informacyjne, dokumentacja medyczna, telemedycyna, cyber-incydenty.
- Audyt prawny i compliance podmiotów leczniczych, w tym NIS2 dla sektora zdrowia (od 3.04.2026).
- Obrona w sprawach o błąd medyczny: postępowanie cywilne, karne (art. 155, 156, 157, 160, 192 Kodeksu karnego), dyscyplinarne (Okręgowy/Naczelny Sąd Lekarski), reprezentacja przed Funduszem Kompensacyjnym Zdarzeń Medycznych.
- Obrona w postępowaniach dyscyplinarnych: Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej, Okręgowy Sąd Lekarski, Naczelny Sąd Lekarski, kasacja do Sądu Najwyższego (art. 95 ustawy o izbach lekarskich).
- Reprezentacja pacjentów: odszkodowania i zadośćuczynienia za błędy medyczne, naruszenie praw pacjenta, brak świadomej zgody, skargi do Rzecznika Praw Pacjenta.
- Sprawy o naruszenie dóbr osobistych lekarza w mediach społecznościowych i internecie (cross-link: ochrona dóbr osobistych).
- Cross-link do szczegółowych spraw: odszkodowanie za błąd medyczny, obsługa podmiotów leczniczych.
Prowadzimy sprawy z zakresu prawa medycznego w Rzeszowie i okolicach oraz zdalnie w całej Polsce.
Jak wygląda współpraca krok po kroku
-
Konsultacja i ocena sytuacji
Otrzymuję od Ciebie informacje o sprawie: typ podmiotu (lekarz / szpital / pacjent), rodzaj postępowania (cywilne / karne / dyscyplinarne / FKZM), aktualne dokumenty, terminy. Wstępnie oceniam ryzyka i strategię.
-
Zabezpieczenie dokumentacji i analiza dowodów
Dla podmiotów leczniczych: kompletna dokumentacja medyczna w stanie autentycznym, opinie konsultantów wewnętrznych. Dla pacjentów: zebranie dokumentacji medycznej (prawo wynikające z ustawy o prawach pacjenta), historii leczenia.
-
Strategia i ścieżka postępowania
Wybór drogi: postępowanie pozasądowe (wezwanie, mediacja, FKZM), postępowanie cywilne, postępowanie karne, postępowanie dyscyplinarne. Dla podmiotów: dodatkowo audyt RODO i NIS2 jako prewencja.
-
Reprezentacja procesowa
Składanie wniosków dowodowych, kwestionowanie opinii biegłych, kontr-ekspertyzy konsultantów krajowych, reprezentacja przed sądem cywilnym, karnym, lekarskim, Rzecznikiem Praw Pacjenta lub FKZM. W razie niekorzystnego wyroku apelacja, kasacja.
Twoja sprawa wymaga konsultacji? Napisz adwokat@jakubowskazawada.com lub zadzwoń +48 17 888 60 09.
---
Pełny przewodnik prawny: prawo medyczne w Polsce
Czym jest prawo medyczne i jakie obszary obejmuje
Prawo medyczne to interdyscyplinarna gałąź prawa, która reguluje stosunki prawne związane z udzielaniem świadczeń zdrowotnych: między pacjentem a lekarzem, między lekarzem a podmiotem leczniczym, oraz między tymi podmiotami a Narodowym Funduszem Zdrowia, organami nadzoru i samorządem zawodowym. Obejmuje cztery główne obszary:
- Organizacja podmiotów leczniczych: rejestracja, zatrudnianie personelu, kontrakty z Narodowym Funduszem Zdrowia, ochrona danych osobowych w ochronie zdrowia, obsługa korporacyjna
- Odpowiedzialność lekarza i podmiotu leczniczego: cywilna (art. 415, 444, 445 Kodeksu cywilnego), karna (art. 156, 157, 160 Kodeksu karnego), zawodowa (postępowania przed Okręgowym i Naczelnym Sądem Lekarskim)
- Prawa pacjenta: świadoma zgoda, prawo do informacji, dostęp do dokumentacji medycznej, ochrona tajemnicy lekarskiej (Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta)
- Postępowania administracyjne i sądowe: kontrole Narodowego Funduszu Zdrowia, postępowania przed wojewodą, sprawy odszkodowawcze, sprawy karne i dyscyplinarne
Dla kogo prowadzimy sprawy
Kancelaria Jakubowska-Zawada prowadzi sprawy z zakresu prawa medycznego po obu stronach sporu. Daje to szerokie spojrzenie na każdą sprawę i znajomość argumentacji obu stron.
#### Lekarze i podmioty lecznicze
Reprezentujemy lekarzy, lekarzy dentystów oraz podmioty lecznicze (szpitale, przychodnie, indywidualne praktyki lekarskie). Pomoc obejmuje: obronę w postępowaniach dyscyplinarnych przed Okręgowym Sądem Lekarskim i Naczelnym Sądem Lekarskim, doradztwo organizacyjne i kontraktowe (umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia, regulaminy organizacyjne, ochrona danych osobowych w obszarze medycznym), reprezentację w sprawach karnych i cywilnych związanych z błędami medycznymi, oraz wsparcie w kontrolach Narodowego Funduszu Zdrowia i wojewody.
#### Pacjenci
Reprezentujemy również pacjentów i ich rodziny. Dochodzimy odszkodowań i zadośćuczynień za błędy medyczne, naruszenie praw pacjenta, brak świadomej zgody, naruszenie tajemnicy lekarskiej. Sporządzamy skargi do Rzecznika Praw Pacjenta i prowadzimy postępowania sądowe przeciwko podmiotom leczniczym oraz ich ubezpieczycielom.
Prawo medyczne to jedna z wiodących dziedzin prawa, w których specjalizuje się nasza Kancelaria Adwokacka. To gałąź prawa, która wpływa w sposób wielopłaszczyznowy na codzienne funkcjonowanie podmiotów leczniczych, lekarzy i personelu medycznego. Rozbudowane regulacje prawne, interdyscyplinarność przedmiotu, skomplikowana organizacja opieki zdrowotnej, odpowiedzialność lekarzy oraz waga tematu jakim jest zdrowie i życie ludzkie, czynią niezbędnym roztoczenie nad podmiotami leczniczymi szczególnej opieki prawnej, uwzględniającej aspekty funkcjonalne i etyczne.
Usługi prawne w zakresie prawa medycznego
- obsługa prawna podmiotów leczniczych
- przygotowanie dokumentów założycielskich podmiotu leczniczego i indywidualnych praktyk lekarskich,
- przekształcanie, restrukturyzacja oraz likwidacja podmiotów leczniczych i indywidualnych praktyk lekarskich,
- rejestracja podmiotów wykonujących działalność leczniczą,
- przygotowanie podstawowych dokumentów wymaganych dla prowadzenia podmiotów leczniczych i indywidualnych praktyk lekarskich,
- przygotowywanie i opiniowanie dokumentów wewnętrznych związanych z bieżącą działalnością podmiotu leczniczego i indywidualnych praktyk lekarskich, w tym przygotowanie wzorców umów na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i umów podwykonawstwa, zarówno od strony zlecającego jak i podwykonawcy, umów serwisowych sprzętu medycznego i dostaw materiałów medycznych,
- prowadzenia, przechowywania i udostępniania dokumentacji medycznej oraz ochrony danych osobowych pacjentów,
- wsparcie prawne podmiotów leczniczych przy procesie kontraktowania usług medycznych, udział w negocjacjach, prowadzenie postępowania odwoławczego przed właściwym Oddziałem Wojewódzkim Narodowego Funduszu Zdrowia, Wojewódzkim i Naczelnym Sądem Administracyjnym,
- wsparcie prawne i reprezentowanie podmiotów leczniczych w postępowaniach w sprawie udzielenia zamówienia publicznego na etapie procedury przetargowej i konkursowej oraz na etapie procedury odwoławczej przed Krajową Izbą Odwoławczą oraz właściwymi sądami,
- reprezentowanie podmiotów leczniczych oraz lekarzy w postępowaniach prowadzonych przed sądami powszechnymi, Sądem Najwyższym, Samorządowymi Kolegiami Odwoławczymi, Wojewódzkimi Sądami Administracyjnymi oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym,
- obrona podmiotów leczniczych i lekarzy w postępowaniach związanych ze zdarzeniem medycznym i tzw. błędem medycznym przed Wojewódzkimi Komisjami do spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych, sądami powszechnymi i Sądem Najwyższym,
- przeprowadzamy audyt prawny i audyt compliance podmiotów i spółek prowadzących działalność leczniczą:
- przeprowadzamy audyt dokumentacji poświadczającej spełnianie szczególnych wymogów nałożonych przez ustawy oraz rozporządzenia;
- analizujemy zagadnienia administracyjne związane ze specyfiką działalności podmiotu leczniczego;
- analizujemy i przygotowujemy umowy o świadczenie usług opieki zdrowotnej zawartych z Narodowym Funduszem Zdrowia oraz z podwykonawcami,
- analiza i przygotowanie dokumentacji pracowniczej, w tym potwierdzającej kwalifikacje personelu;
- w ramach reprezentacji podmiotów leczniczych i osób wykonujących zawód medyczny w postępowaniach odpowiedzialności zawodowej, w postępowaniach przedsądowych, karnym przygotowawczym oraz postępowaniu sądowym, w szczególności poprzez:
- analizę dokumentacji medycznej pod kątem zaistnienia tzw. błędu lekarskiego i zasadności roszczeń zgłoszonych przez pacjenta lub jego rodzinę,
- prowadzenie negocjacji i mediacji w sprawach roszczeń zgłoszonych przez pacjenta lub jego rodzinę,
- reprezentację w sprawach o ustalenie zdarzenia medycznego do Komisji do spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych,
- reprezentacja lekarzy w sprawach o naruszenie dóbr osobistych, o zniesławienie i pomówienie;
- reprezentację w sprawach o przeprowadzenie postępowania przez Rzecznika Praw Pacjenta, reprezentacja przed organami ścigania w postępowaniu przygotowawczym i przed sądem w postępowaniu karnym,
- przygotowanie odpowiedzi na pozew o zapłatę i reprezentacja przed sądem w sprawach o odszkodowanie, zadośćuczynienie i rentę.
- sporządzanie, analiza i negocjowanie umów oraz kontraktów, w tym o udzielanie świadczeń zdrowotnych, kooperacyjnych, ubezpieczeniowych, dotyczących badań klinicznych,
- reprezentowanie przy dokonywaniu zgłoszeń i powiadomień o wyrobach medycznych,
- reprezentowanie w sprawach związanych z odpowiedzialnością za szkodę wyrządzoną przez produkt leczniczy lub wyrób medyczny,
- obsługa branży farmaceutycznej;
- obsługa prawna gabinetów medycyny estetycznej;
- obsługa prawna gabinetów stomatologicznych;
- obsługa gabinetów fizjoterapeutycznych.
Nasze specjalizacje w dziedzinie prawa medycznego
- Rejestracja podmiotu leczniczego
- Ochrona Prawna
- Prawo Pracy w Podmiotach Leczniczych
- Obrona Lekarza w procesie karnym
- Przekształcenie podmiotu leczniczego
- Obsługa Prawna Podmiotów Leczniczych
- Reprezentacja Podmiotów Leczniczych w procesach karnych i cywilnych
- Reprezentacja Lekarza w procesie cywilnym
- Audyt prawny
- Ochrona Prawna Kierowników Podmiotów Leczniczych
- Rejestracja wyrobów medycznych