W skrócie: Restrukturyzacja firmy to postępowanie sądowe, które pozwala firmie w trudnej sytuacji finansowej uniknąć upadłości poprzez restrukturyzację długów. Polskie prawo (Ustawa Prawo restrukturyzacyjne z 15 maja 2015 r.) przewiduje 4 tryby: postępowanie o zatwierdzenie układu, przyspieszone postępowanie układowe, postępowanie układowe i sanacyjne. Wybór trybu zależy od skali zadłużenia, zaangażowania wierzycieli i sytuacji operacyjnej. Kancelaria Jakubowska-Zawada doradza spółkom w wyborze i prowadzi postępowanie od wniosku do zatwierdzenia układu.
Kiedy warto zwrócić się o pomoc w sprawach restrukturyzacji
Najczęściej zgłaszają się klienci w pięciu sytuacjach:
- Firma traci płynność finansową i nie jest w stanie regulować bieżących zobowiązań wobec dostawców, banków, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Urzędu Skarbowego. Zaczynają się wezwania do zapłaty i pierwsze egzekucje komornicze.
- Wierzyciel złożył wniosek o ogłoszenie upadłości firmy. Restrukturyzacja może zostać złożona równolegle z wnioskiem o upadłość i ma pierwszeństwo (art. 9b Prawa upadłościowego).
- Zarząd spółki dostrzega groźbę niewypłacalności w perspektywie 3-6 miesięcy. To najlepszy moment na restrukturyzację. Zarząd unika osobistej odpowiedzialności (art. 21 Prawa upadłościowego, art. 299 Kodeksu spółek handlowych) i zachowuje większą kontrolę nad firmą.
- Firma chce zrestrukturyzować dług, ale zachować kontrolę operacyjną. Postępowanie o zatwierdzenie układu (PZU) lub przyspieszone postępowanie układowe (PPU) pozwalają zarządowi prowadzić firmę pod nadzorem sądowym.
- Firma wymaga głębokich działań naprawczych (redukcja zatrudnienia w trybie szczególnym, odstąpienie od niekorzystnych umów, zbycie składników majątku). Rozwiązaniem jest postępowanie sanacyjne.
W restrukturyzacji decyduje moment złożenia wniosku i prawidłowy wybór trybu postępowania. Im wcześniej, tym większa szansa na zachowanie firmy.
W czym pomagamy w sprawach restrukturyzacji firmy
W naszej Kancelarii Adwokackiej, którą prowadzi adwokat Joanna Jakubowska-Zawada (wpis na listę adwokatów: RZE/Adw/581, Okręgowa Rada Adwokacka w Rzeszowie), zakres prowadzonych spraw obejmuje:
- Konsultacja restrukturyzacyjna: ocena sytuacji finansowej firmy, analiza dokumentów, ocena szans na zawarcie układu, dobór trybu postępowania.
- Przygotowanie wniosku restrukturyzacyjnego wraz z propozycjami układowymi, planem restrukturyzacyjnym, spisem wierzytelności.
- Reprezentacja w postępowaniu sądowym przed sądem restrukturyzacyjnym (sąd gospodarczy właściwy dla miejsca głównej działalności dłużnika).
- Postępowanie o zatwierdzenie układu (PZU) w wersji elektronicznej przez Krajowy Rejestr Zadłużonych (KRZ), uproszczona ścieżka dla firm z chętnymi do negocjacji wierzycielami.
- Przyspieszone postępowanie układowe (PPU) szybka procedura sądowa (2-3 miesiące), pełna ochrona przed egzekucją.
- Postępowanie układowe (PU) pełna procedura, gdy wierzytelności sporne przekraczają 15% ogółu.
- Postępowanie sanacyjne najgłębsza ingerencja, pozwala na działania naprawcze niedostępne w innych trybach (redukcja zatrudnienia, odstąpienie od niekorzystnych umów, zbycie składników majątku).
- Negocjacje z wierzycielami: bankami, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, Urzędem Skarbowym, dostawcami strategicznymi.
- Doradztwo w okresie wykonywania układu: spłata rat, raportowanie do nadzorcy sądowego, ewentualna zmiana układu.
- Obrona członków zarządu przed odpowiedzialnością osobistą (art. 21, 116 Ordynacji podatkowej, art. 299 Kodeksu spółek handlowych).
Prowadzimy postępowania restrukturyzacyjne w Rzeszowie i okolicach oraz zdalnie w całej Polsce.
Jak wygląda współpraca krok po kroku
Twoja sprawa wymaga konsultacji? Napisz adwokat@jakubowskazawada.com lub zadzwoń +48 17 888 60 09.
---
Pełny przewodnik prawny: restrukturyzacja firmy
Czym jest restrukturyzacja firmy?
Restrukturyzacja firmy to uregulowane prawnie postępowanie, którego celem jest uniknięcie ogłoszenia upadłości dłużnika poprzez umożliwienie mu restrukturyzacji długów w drodze zawarcia układu z wierzycielami. W przypadku postępowania sanacyjnego również poprzez przeprowadzenie działań sanacyjnych. Podstawą prawną jest Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. 2015 poz. 978, z późn. zm.).
Restrukturyzacja może objąć każdy aspekt działalności przedsiębiorstwa: finansowy (umorzenie części długów, rozłożenie spłat na raty, konwersja wierzytelności na udziały), operacyjny (zmiany w strukturze organizacyjnej, redukcja kosztów stałych, optymalizacja procesów) oraz prawny (zmiana formy prawnej, podziały i połączenia spółek). W praktyce najczęściej dotyczy długów wobec kontrahentów, banków, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Urzędu Skarbowego.
Postępowanie restrukturyzacyjne chroni firmę przed egzekucją. Z chwilą wszczęcia postępowania zawieszane są postępowania egzekucyjne, a wierzyciele nie mogą dochodzić swoich wierzytelności na drodze sądowej. To daje przedsiębiorcy czas i przestrzeń na odzyskanie stabilności bez presji bankructwa.
Rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych: 4 tryby
Polskie prawo przewiduje cztery tryby postępowania restrukturyzacyjnego, różniące się stopniem ingerencji sądu, czasem trwania i zakresem ochrony przed wierzycielami. Wybór trybu zależy od konkretnej sytuacji firmy i jest decyzją strategiczną. Niewłaściwy wybór może oznaczać przejście do postępowania upadłościowego.
- Postępowanie o zatwierdzenie układu (PZU): najmniej sformalizowane, prowadzone głównie przez doradcę restrukturyzacyjnego poza salą sądową; sąd jedynie zatwierdza układ. Idealne dla firm z dłużnikami chętnymi do negocjacji.
- Przyspieszone postępowanie układowe (PPU): szybka procedura sądowa (ok. 2-3 miesiące), gdy suma wierzytelności spornych nie przekracza 15% ogółu wierzytelności. Daje pełną ochronę przed egzekucją.
- Postępowanie układowe (PU): pełna procedura sądowa, stosowana gdy wierzytelności sporne przekraczają 15%. Czas trwania: 6-12 miesięcy. Pozwala na szczegółowe ustalenie listy wierzycieli i głosowanie nad układem.
- Postępowanie sanacyjne (PS): najgłębsza ingerencja w działalność firmy. Sąd ustanawia zarządcę, zarząd traci kompetencje. Pozwala na działania naprawcze niedostępne w innych trybach: redukcję zatrudnienia, odstąpienie od niekorzystnych umów, zbycie składników majątku.
Od 1 grudnia 2021 r. PZU funkcjonuje w wersji elektronicznej przez Krajowy Rejestr Zadłużonych (KRZ). To uproszczona forma w pełni cyfrowa, dostępna dla firm o dowolnej wielkości.
Spółka w restrukturyzacji: co to oznacza w praktyce?
Z chwilą otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego firma uzyskuje specjalny status ujawniany w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) i Krajowym Rejestrze Zadłużonych (KRZ). Oznaczenie "w restrukturyzacji" widoczne jest publicznie i pociąga za sobą konkretne konsekwencje dla wszystkich uczestników obrotu.
#### Dla pracowników
Co do zasady umowy o pracę pozostają w mocy. W postępowaniu sanacyjnym zarządca może jednak wypowiedzieć umowy o pracę w trybie szczególnym (art. 300 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego). Pracownicy mają wówczas prawo do odprawy. Wynagrodzenia bieżące są wypłacane na bieżąco, a zaległe są zaspokajane w pierwszej kolejności (kategoria pierwsza wierzytelności).
#### Dla kontrahentów
Wierzytelności powstałe przed otwarciem postępowania są objęte układem. Kontrahent może liczyć na ich częściową spłatę zgodnie z propozycjami układowymi (zwykle 30-70% wartości). Wierzytelności powstałe po otwarciu postępowania muszą być spłacane w pełni i na bieżąco. Zabezpiecza je rygor egzekucyjny.
#### Dla zarządu
W trybach układowych (PZU, PPU, PU) zarząd zachowuje kompetencje, ale podlega nadzorowi nadzorcy sądowego. W postępowaniu sanacyjnym zarządca przejmuje pełnię zarządu. Zarząd dotychczasowy traci kompetencje, choć dłużnik może samodzielnie wykonywać czynności w zakresie zwykłego zarządu drobnymi sprawami.
Powiązane usługi
- Sankcja kredytu darmowego — narzędzie odzyskania kosztów kredytu w razie błędów banku
- Skarga pauliańska — ochrona wierzyciela przed ucieczką dłużnika z majątkiem
Najczęściej zadawane pytania
Co to jest restrukturyzacja firmy?
Restrukturyzacja firmy to uregulowane prawnie postępowanie sądowe, którego celem jest uniknięcie upadłości przedsiębiorstwa poprzez restrukturyzację jego długów, najczęściej w drodze układu z wierzycielami. Podstawą prawną jest Ustawa z 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne. W praktyce restrukturyzacja chroni firmę przed egzekucją, daje czas na odzyskanie stabilności i pozwala wynegocjować z wierzycielami warunki spłaty (zwykle 30-70% wartości długu).
Jak sprawdzić czy firma jest w restrukturyzacji?
Status firmy w restrukturyzacji można sprawdzić w dwóch publicznych rejestrach. Krajowy Rejestr Sądowy (KRS, krs-online.com.pl) ujawnia oznaczenie 'w restrukturyzacji' przy nazwie podmiotu. Pełniejsze dane, w tym dokumenty postępowania, listę wierzycieli, postanowienia sądu, udostępnia Krajowy Rejestr Zadłużonych (KRZ, krz.ms.gov.pl). Oba rejestry są bezpłatne i dostępne online dla każdego.
Jakie korzyści przynosi postępowanie restrukturyzacyjne?
Postępowanie restrukturyzacyjne pozwala przedsiębiorstwu na naprawę sytuacji finansowej, poprawę rentowności, zmniejszenie kosztów oraz zmianę struktury organizacyjnej. Dzięki niemu firma ma możliwość odzyskania stabilności finansowej i uniknięcia upadłości.
Jak długo trwa postępowanie restrukturyzacyjne?
Czas trwania postępowania restrukturyzacyjnego uzależniony jest od stopnia skomplikowania sytuacji przedsiębiorstwa oraz liczby wierzycieli. Może trwać od kilku miesięcy do kilku lat.
Kiedy należy rozpocząć postępowanie restrukturyzacyjne?
Postępowanie restrukturyzacyjne należy rozpocząć w momencie, gdy przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, nie jest w stanie regulować swoich zobowiązań finansowych, a wierzyciele zaczynają wywierać coraz silniejszą presję.
Kto może złożyć wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego?
Wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego może złożyć przedsiębiorca: osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej.
Jakie są rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych?
Istnieją dwa główne rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych: postępowanie układowe i postępowanie sanacyjne. W ramach postępowania układowego wyróżnia się przyspieszone postępowanie układowe i postępowanie układowe klasyczne.
Czy można złożyć wniosek o restrukturyzację i o upadłość jednocześnie?
Nie ma przeszkód, aby złożyć równolegle wniosek o restrukturyzację i o upadłość. Przy czym postępowanie o restrukturyzację ma zawsze pierwszeństwo przed upadłością.