W skrócie: Alimenty to obowiązek świadczenia pieniężnego na utrzymanie osoby uprawnionej (najczęściej małoletniego dziecka), wynikający z więzi rodzinnej. Wysokość ustala sąd, biorąc pod uwagę uzasadnione potrzeby uprawnionego i możliwości zarobkowe oraz majątkowe zobowiązanego (art. 135 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Wyrok alimentacyjny nie jest stały: można żądać podwyższenia, obniżenia lub uchylenia obowiązku alimentacyjnego, gdy istotnie zmienią się okoliczności.
Kiedy warto zwrócić się o pomoc w sprawie alimentów
Najczęściej zgłaszają się klienci w pięciu sytuacjach:
- Rodzic chce zasądzić alimenty na małoletnie dziecko od drugiego rodzica (po rozwodzie, separacji, faktycznym rozstaniu lub od rodzica, który nigdy nie był z dzieckiem). Trzeba wykazać koszty utrzymania dziecka i możliwości zarobkowe drugiej strony.
- Rodzic płacący alimenty chce ich obniżenia lub uchylenia (np. utrata pracy, choroba, narodziny kolejnego dziecka, dorosłe dziecko zarabiające). Standardowa droga: pozew o obniżenie/uchylenie z wykazaniem zmiany okoliczności.
- Konieczne podwyższenie alimentów ze względu na rosnące potrzeby dziecka (edukacja, zdrowie) lub poprawę sytuacji zobowiązanego.
- Były małżonek znajduje się w niedostatku lub jest niewinnie pokrzywdzony rozwodem (alimenty na byłego małżonka, art. 60 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Wymaga wykazania konkretnych przesłanek.
- Dłużnik alimentacyjny nie płaci: windykacja należności alimentacyjnych, postępowanie egzekucyjne, w skrajnych przypadkach Fundusz Alimentacyjny lub odpowiedzialność karna (art. 209 Kodeksu karnego).
W sprawach alimentacyjnych decyduje dowód: koszty utrzymania, możliwości zarobkowe, dokumentacja medyczna, edukacja. Im lepiej przygotowana sprawa, tym wyższe (lub niższe) zasądzone alimenty.
W czym pomagamy w sprawach alimentacyjnych
W naszej Kancelarii Adwokackiej, którą prowadzi adwokat Joanna Jakubowska-Zawada (wpis na listę adwokatów: RZE/Adw/581, Okręgowa Rada Adwokacka w Rzeszowie), zakres prowadzonych spraw obejmuje:
- Zasądzenie alimentów na rzecz małoletnich dzieci.
- Podwyższenie alimentów względem dzieci oraz względem byłego małżonka.
- Obniżenie alimentów względem dzieci oraz względem byłego małżonka.
- Uchylenie obowiązku alimentacyjnego względem dzieci (zwłaszcza dorosłych) oraz względem byłego małżonka.
- Zabezpieczenie świadczeń alimentacyjnych na czas trwania postępowania sądowego (art. 753 Kodeksu postępowania cywilnego).
- Windykacja należności alimentacyjnych, w tym reprezentacja przed komornikiem sądowym i prowadzenie egzekucji komorniczej.
- Mediacja i negocjacje dotyczące wysokości alimentów, wsparcie w zawieraniu porozumień rodzicielskich.
- Reprezentacja przed sądami wszystkich instancji (sąd rejonowy, okręgowy, apelacyjny, kasacja do Sądu Najwyższego).
- Sprawy karne z art. 209 Kodeksu karnego (uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego).
Sprawy alimentacyjne to jedna ze specjalizacji naszej Kancelarii w ramach całego obszaru prawa rodzinnego. Często łączą się ze sprawami rozwodowymi, podziałem majątku i ustalaniem kontaktów z dzieckiem.
Prowadzimy sprawy alimentacyjne w Rzeszowie i okolicach oraz zdalnie w całej Polsce.
Jak wygląda współpraca krok po kroku
-
Analiza sytuacji i dokumentów
Otrzymuję od Ciebie wstępne informacje: kto jest uprawniony, kto zobowiązany, jakie są dochody i koszty, czy są inne zobowiązania alimentacyjne. Wstępnie szacuję realne widełki kwoty alimentów.
-
Zgromadzenie dowodów
Pomagam zebrać dokumentację: koszty utrzymania dziecka (paragon-y, faktury, rachunki za edukację, leczenie, rozrywkę), zaświadczenia o dochodach, PIT-y, dokumenty bankowe, ewentualnie nagrania i świadkowie potwierdzające stopę życiową drugiej strony.
-
Pozew lub wezwanie do mediacji
Sporządzenie pozwu o zasądzenie/podwyższenie/obniżenie alimentów wraz z wnioskiem o zabezpieczenie świadczenia na czas postępowania (sąd zwykle przyznaje w 1-2 miesiące). Alternatywnie: mediacja, gdy strony są skłonne do ugody.
-
Reprezentacja przed sądem
Składanie pism procesowych, udział w rozprawach, przesłuchania świadków, kwestionowanie dowodów drugiej strony. Sprawy alimentacyjne w sądzie rejonowym trwają zwykle 6-12 miesięcy w I instancji.
-
Egzekucja wyroku
Po prawomocnym wyroku, w razie nieuregulowania alimentów, prowadzenie postępowania egzekucyjnego u komornika. W skrajnych przypadkach zawiadomienie o przestępstwie z art. 209 Kodeksu karnego.
Twoja sprawa wymaga konsultacji? Napisz adwokat@jakubowskazawada.com lub zadzwoń +48 17 888 60 09.
---
Pełny przewodnik prawny: alimenty w polskim prawie
Sprawy o alimenty: specjalizacja w ramach prawa rodzinnego
Sprawy o alimenty to jedna ze specjalizacji naszej Kancelarii Adwokackiej w ramach całego obszaru prawa rodzinnego. Pomagamy skutecznie dochodzić należnych środków finansowych oraz zapewniamy wsparcie w sprawach o zasądzenie, podwyższenie, obniżenie, uchylenie alimentów, zabezpieczenie świadczeń oraz windykację należności (egzekucja komornicza).
Alimenty na dziecko, dlaczego potrzebujesz prawnika
Dziecko ma prawo do otrzymywania alimentów od rodzica, który nie jest jego głównym opiekunem. Alimenty na dziecko po rozwodzie służą zaspokojeniu jego potrzeb, stosownie do możliwości zarobkowych i majątkowych rodziców. Wysokość alimentów na dziecko bywa jednak sprawą sporną. Dzieci mają różne potrzeby, a rodzice różny poziom dochodów.
Negocjując z byłym małżonkiem wysokość alimentów warto pamiętać, że dzięki nim skorzysta przede wszystkim Twoje dziecko. Bez względu na to, czy płacisz, czy otrzymujesz alimenty na dziecko, zgłoś się do prawnika. Doświadczony adwokat pomaga nie tylko złożyć pozew o alimenty na dziecko w odpowiedniej wysokości, ale też upewnić się, że ta wysokość jest realnie dostosowana do potrzeb i możliwości stron.
Alimenty na małżonka po rozwodzie, kiedy można żądać
Są dwie sytuacje, w których małżonek może być zobowiązany do płacenia alimentów drugiemu małżonkowi po orzeczeniu rozwodu. Pierwsza: gdy jedno z małżonków znalazło się w niedostatku. Druga: gdy jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu małżeństwa, a rozwód powoduje znaczne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego.
Czynniki, które determinują wysokość alimentów i czas ich wypłaty, to przede wszystkim potrzeby osoby uprawnionej oraz możliwości zarobkowe i majątkowe byłego małżonka zobowiązanego do zapłaty.
Alimenty mogą zostać zasądzone w czasie postępowania rozwodowego albo wtedy, gdy istotnie zmieni się sytuacja małżonka uprawnionego do alimentów lub zmienią się możliwości zarobkowe małżonka zobowiązanego.
Sprawy o alimenty, dlaczego warto współpracować z Kancelarią Adwokacką
Sprawy o alimenty są zazwyczaj trudne i wymagające. Pomoc doświadczonego adwokata bywa nieoceniona. Adwokat pomaga w zgromadzeniu niezbędnej dokumentacji oraz w przedstawieniu argumentów, które przemówią na korzyść klienta.
W oparciu o wieloletnie doświadczenie potrafimy ustalić rzeczywistą stopę życiową zobowiązanego do alimentacji oraz przekonać sąd do alimentów wystarczających na pokrycie kosztów życia dziecka, na porównywalnej stopie życiowej z zobowiązanym. Dążymy do zabezpieczenia dobra dziecka przez rzetelne wykazanie uzasadnionych potrzeb małoletnich.
W naszej Kancelarii Jakubowska-Zawada regularnie prowadzimy postępowania rozwodowe, które wiążą się z zasądzeniem alimentów. Pomożemy Ci ustalić, czy Tobie lub Twojemu małżonkowi należą się alimenty po rozwodzie i w jakiej wysokości. Doradzimy postępowanie, które najlepiej zabezpieczy Twoje interesy.
Nasz adwokat rozwodowy zweryfikuje zasadność sądowego dochodzenia alimentów od byłego małżonka, który argumentuje, że znajduje się w stanie niedostatku lub że jego sytuacja materialna uległa znacznemu pogorszeniu.
W sprawach dotyczących uchylenia lub obniżenia obowiązku alimentacyjnego potrafimy ustalić spełnienie przesłanek, a także w sposób umiejętny zgromadzić i ocenić materiał dowodowy potwierdzający roszczenie klienta.
Najczęściej zadawane pytania
Co to jest obowiązek alimentacyjny rodziców?
Zgodnie z art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, obowiązek alimentacyjny to dostarczanie dziecku przez rodzica środków wystarczających na pokrycie kosztów utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania. Obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dzieci jest odzwierciedleniem obowiązku utrzymania i wychowania dziecka przez rodziców.
Wysokość alimentów, jak jest ustalana?
Ustalając wysokość alimentów sąd bierze pod uwagę dwa główne czynniki: uzasadnione potrzeby uprawnionego oraz możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego.
Wyrok sądu orzekający o wysokości obowiązku alimentacyjnego nie ma charakteru stałego. Sąd może go zmienić, gdy istotnie zmienią się okoliczności sprawy. Mowa np. o zwiększeniu potrzeb uprawnionego w związku ze zmianą stanu zdrowia albo o zmianie możliwości zarobkowych jednej ze stron. W takiej sytuacji konieczne będzie zainicjowanie kolejnego postępowania, w zakresie podwyższenia, obniżenia lub uchylenia alimentów.
Jakie dokumenty przygotować w sprawie o alimenty?
Decydując się na wytoczenie powództwa należy przygotować odpowiednie dokumenty do właściwego sądu. Należą do nich w szczególności kopie aktów stanu cywilnego oraz dokumenty pozwalające udowodnić zasadność żądania. W przypadku roszczeń alimentacyjnych dla dzieci dodatkowo trzeba przedstawić koszty utrzymania dziecka, wysokość wydatków związanych z edukacją, leczeniem i rozrywką. Warto też zgromadzić dokumenty dotyczące możliwości zarobkowych i majątkowych osoby, przeciwko której prowadzone będzie postępowanie.
Czy prawo do alimentów można przenieść na inną osobę?
Prawa i obowiązki wynikające z alimentów mają charakter osobisty, dlatego nie mogą zostać zbyte, przeniesione za życia ani po śmierci. Uprawnionemu nie przysługuje też prawo do zrzeczenia się alimentów. Roszczenia alimentacyjne przedawniają się z upływem trzech lat.
Alimenty na dziecko, do kiedy? Obowiązek alimentacyjny wobec dorosłego dziecka
Alimenty na dziecko należą się co do zasady, dopóki dziecko nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie. Rodzice mają obowiązek dostarczać dziecku środki utrzymania i wychowania. Obowiązek istnieje nawet, jeśli dziecko ukończyło 18 lat, ale nadal się uczy i nie ma własnych źródeł dochodu.
Czy obowiązek alimentacyjny może być ustalony w umowie notarialnej?
Tak. Sięgając do utrwalonej praktyki Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 4 grudnia 2013 r. stwierdził, że nie ma przeszkód, aby obowiązek świadczenia został skonkretyzowany w umowie, ugodzie sądowej albo w orzeczeniu sądowym (argument z art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), ponieważ stosunek alimentacyjny nie wyróżnia się niczym szczególnym na tle innych stosunków prawnych, które powstają z mocy samego prawa i mają pozaumowną podstawę.
Przy zastosowaniu tej formy obowiązek alimentacyjny zostaje ustalony w umowie przed notariuszem, a zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka poddaje się egzekucji komorniczej na wypadek niepłacenia alimentów.
W jakich sytuacjach i między jakimi osobami może powstać obowiązek alimentacyjny?
Między krewnymi: rodzica względem dziecka, dziecka względem rodziców, dziadków na rzecz wnuka, wnuka na rzecz dziadków, między rodzeństwem. Między małżonkami: w trakcie trwania małżeństwa, po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa, w trakcie trwania separacji. Między przysposabiającym a przysposobionym. Wreszcie obowiązek alimentacyjny obejmuje pokrycie wydatków związanych z ciążą i porodem oraz kosztów trzymiesięcznego utrzymania matki dziecka.
